Peter van Mierlo

Peter van Mierlo is de voormalige CEO van accountants- en adviesbureau PwC, waar hij van 1987 tot 2018 werkte, en van de ontwikkelingsbank FMO (2018-2020). Van Mierlo hecht groot belang aan de ‘purpose’, de ‘why’ van de organisatie waar hij werkt.

Ambitieuze doelen

Het doel moet volgens Van Mierlo op enigerlei wijze bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen. Elke organisatie moet kunnen uitleggen wat haar bijdrage is aan de samenleving. Het is eigenlijk de basis voor elk bestaansrecht en dus ook van het businessmodel. En het team waarin hij werkt is bij voorkeur niet bezig met politieke spelletjes. ‘Ik hou ervan als de mensen met wie ik werk gefocust zijn op het halen van ambitieuze strategische doelen binnen een financiële context. De omgeving waarin je werkt moet eerlijk, transparant, veilig en respectvol zijn zodat er sprake kan zijn van maximale openheid in het team. Alleen zo kan je met elkaar het echte gesprek voeren’, aldus Van Mierlo.

Verbinding met de samenleving

Van Mierlo heeft de laatste tien jaar van zijn loopbaan als bestuurder gewerkt in de financiële sector en de professionele dienstverlening. Beide sectoren kenmerkten zich door een nogal gesloten cultuur. Alle werknemers in deze sectoren hebben de uitdaging om meer in verbinding te staan met de samenleving. De professionals werken hard voor hun klanten, en houden daarbij ook het belang van de organisatie in de gaten. En daar is het belang van de samenleving bij gekomen. Maar die belangen zijn niet altijd hetzelfde. Van Mierlo is ervan overtuigd dat juist het transparant maken van dit afwegingsproces de uitdaging is voor beide sectoren.

Openheid en transparantie

Meer openheid en transparantie, het hoort bij de tijdgeest, volgens Van Mierlo. ‘Als je dat doet is het gevolg dat je de maatschappij serieus moet nemen. Zo blijf je als organisatie relevant voor je stakeholders.’ Veel organisaties vinden het lastig om uit te leggen waarom hun strategie bijdraagt aan de samenleving en met welke KPI’s ze dat kunnen onderbouwen aan hun stakeholders. Bij PwC liet Van Mierlo in het kader van de openheid een journalist van het FD toe bij een grote medewerkersbijeenkomst waar werd gepraat over de purpose en values. ‘Ik vond dat logisch. Je moet transparant zijn over wat je doet, eerlijk communiceren waar je bent en waar je naartoe gaat. Dan kan daar ook een journalist bij zijn.’

Kernwaarden

Het executeren van de strategie gaat niet alleen over de dienstverlening van een bedrijf, maar ook over de vraag hoe dat wordt gedaan. Het formuleren van waarden voor een organisatie is dan ook essentieel volgens van Mierlo. Bij PwC zijn de kernwaarden (in het Engels): act with integrity, make a difference, care, reimagine the possible, work together. Bij FMO zijn ze in 2019 opnieuw gedefinieerd door de gehele organisatie: making the difference, diversity, quality and integrity.

Er zijn in deze sectoren de afgelopen jaren grote stappen gemaakt, zegt Van Mierlo. Tegelijkertijd is er ook nog steeds zoveel te doen. Een cultuurverandering vraagt echter veel tijd en er is een verschil tussen wat de leiding uitdraagt en hoe de kernwaarden een rol spelen in de honderden dagelijkse beslissingen binnen een organisatie. Het bijsturen van de wijze waarop besluiten worden genomen doordat een ander intern kompas wordt gevonden, dat is het wezen van elke cultuurverandering.

Cultuurverandering

Ook bij FMO, waar Van Mierlo twee jaar CEO was, heeft Van Mierlo aan cultuurverandering gewerkt. FMO – de Nederlandse Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden – is voor het merendeel publiek bezit: 51% van de aandelen is in handen van de overheid. De overige 49% is eigendom van onder andere commerciële banken en vakbonden. ‘In die twee jaar hebben we de governance van de bank aangepast, gewerkt aan het versterken van de compliance-functie, zijn er nieuwe waarden geformuleerd, is de backoffice is opnieuw georganiseerd en hebben we gewerkt aan een cultuurverandering.’ Een cultuurverandering die gericht is op de poortwachtersfunctie maar ook op het harmoniseren op sectorniveau. Bijvoorbeeld hoe men verantwoording aflegt, het beter begrijpen van de uitdagingen van de wereld, het belang van Afrika met 60 tot 70% van de landbouwgrond, de enorme bevolkingsgroei en de enorme potentie van het zo nabij gelegen continent voor Europa.